12 Nisan 2022’de yapılan kabine toplantısı sonrasında yeni istihdam programı ile ilgili açıklamalar yapıldı. İstihdam garantili yeni işbaşı eğitim programları başlatılacak. Bugün yayımlanan IMF Dünya Ekonomik Görünüm (WEO) Ön Raporunda bahsedildiği üzere, Dünyada da böyle bir trend olduğu yönünde açıklamalar var ama Dünya bu işbaşı eğitim programlarını yeşil-yoğun meslek/sektörlere göre planlamaya başlıyor. Kirlilik-yoğun sektör çalışanlarına yönelik beşeri sermayeyi güçlendirici eğitim programları, bu çalışanların daha yeşil-yoğun mesleklere geçmelerini sağlayacak. Hem çalışan hem de dünya kazanacak.
IMF’nin Nisan 2022 Dünya Ekonomik Görünüm Raporu henüz yayımlanmadı ama ön bilgilendirmelere ait bölümler açıklanmaya başladı. Bugün açıklanan Bölüm 3 (A Greener Labor Market: Employment, Policies, and Economic Transformation) ampirik ve modele dayalı analizleriyle daha yeşil bir işgücü piyasasına dönüşümle ilgili ipuçları veriyor.
Net sıfır emisyon elde etmek için gereken üretim yapılarının yeşil dönüşümü, aynı zamanda işgücü piyasasının dönüşümünü de zorunlu kılacak ve çalışanların meslekler ve sektörler arasında dağılımı da zaman içinde değişecek. Ekim 2021 Dünya Ekonomik Görünümü Raporunda 2050 yılına kadar net sıfır emisyon elde etmek için küresel işgücünün yaklaşık %2’sinin önümüzdeki 30 yıl içinde çalıştıkları sektörü değiştirmesine ve çalışanların daha yüksek emisyonlu sektörlerden daha yeşil ve daha düşük emisyon üreten sektörlere yönelmesine yol açacağı vurgulanmıştı. Nisan 2022 Raporundaki model simülasyonları ise bir gelişmiş ekonomi için istihdamın yaklaşık %1’inin 10 yıl içinde daha yeşil faaliyetlere kayacağını gösteriyor. Tersine, bir gelişmekte olan ekonomi için ise istihdamın yaklaşık %2.5’inin işgücü becerilerindeki farklılıkları yansıtacak şekilde daha yüksek emisyonlu üretimde olacağı tahmin ediliyor. Şayet bu alandaki politika eylemlerinde gecikmeler olursa, net sıfır emisyon elde etmek için daha keskin işgücü piyasası düzenlemelerine ihtiyaç olacağı ifade ediliyor.
Üretimde yeşil dönüşüm ve net sıfır emisyon hedefleri çok önemli ama işgücünün demografik özellikleri dikkate alındığında farklı bulgular mevcut. Daha yeşil-yoğun meslekler daha yüksek vasıflı ve daha fazla kentsel işgücüne sahip olma eğilimindeyken, daha kirlilik-yoğun işler için bunun tersi geçerli. Daha da önemlisi, işgücünün donanımı kontrol altında tutulsa bile, yeşil-yoğun işler, kirlilik-yoğun işlerle karşılaştırıldığında, ortalama %7’lik daha fazla kazanç getiriyor. Bu durumda da işgücünün yeniden dağılımı çalışanlar için zor olabilir, burada beşeri sermayenin önemine dikkat çekmek gerekiyor. Bulgular, daha fazla kirlilik-yoğun (ya da nötr) iş geçmişine sahip bir çalışanın, daha yeşil-yoğun bir işe geçme olasılığının düşük olduğu yönünde. O nedenle düşük vasıflı çalışanlara yönelik beşeri sermayeyi güçlendirme hedefindeki eğitim programları, bu çalışanların da daha yeşil-yoğun mesleklere geçme yeteneklerini geliştirmeye katkı sağlayacaktır, deniliyor.
Prof. Dr. Binhan Elif Yılmaz
13.4.2022